verteld in dialecten van vele uithoeken van het Nederlandse taalgebied

gebaseerd op Johan Winklers Algemeen Nederduitsch en Friesch dialecticon (1874) en recent onderzoek van het Meertens Instituut

woord vooraf

In 1874 verscheen een bijzondere studie over de Nederlandse dialecten: Algemeen Nederduitsch en Friesch dialecticon. De parabel van de Verloren Zoon was daarin in 186 verschillende dialecten na te lezen, van de tongvallen van Ter Apel en Ameland tot die van Duinkerken en Eijsden. Het boek was samengesteld door de amateur-taalkundige Johan Winkler, die met dit experiment voortborduurde op projecten die in de jaren daarvoor in het omringend buitenland waren gehouden. Sinds 1996 zijn, onder de noemer ‘De nieuwe Winkler’ door het Meertens Instituut in Amsterdam opnieuw (hedendaagse) dialectversies van de parabel van de Verloren Zoon verzameld, veelal uit dezelfde plaatsen die ook in het Dialecticon uit 1874 voorkomen. Zie voor meer informatie de inleiding van Harrie Scholtmeijer (http://www.meertens.knaw.nl/books/winkler/)

Hieronder presenteert de dbnl in samenwerking met het Meertens Instituut een gecombineerd overzicht van alle versies uit Winklers Dialecticon en van alle moderne versies die op de website van het Meertens Instituut worden aangeboden. Een artikel van Har Brok uit 1998 (‘Het Dialecticon van Johan Winkler’) geeft een bondige schets van de voorgeschiedenis én het Nachleben van Winklers project. Op de website is bovendien een kaart te vinden waarop de plaatsen waarvan een moderne versie van de parabel beschikbaar is, kunnen worden aangeklikt. (http://www.meertens.knaw.nl/books/winkler/kaart.html). Een vergelijkbare kaartanimatie zal binnenkort ook op deze website beschikbaar komen. (RvS)